Εκκλησιαστική Κληρονομιά

Το ιστορικό ξωκκλήσι της Παναγούλας βρίσκεται στις ανατολικές απολήξεις του λόφου του Τρικάρδου 5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κατοχής.

Στο παρελθόν υπήρξε ακμαία μονή με μοναχούς και κελιά, στις μέρες μας όμως σώζονται παραμόνο ερείπια από αυτό το συγκρότημα καθώς και η θέση του παλιού ιερού του ναού.

Το νέο εκκλησάκι που συναντάμε σήμερα κτίστηκε το 1969 – 1970 σε χώρο πλησίον του παλαιού ναού.

Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης της μονής δεν είναι γνωστή ωστόσο σύμφωνα με τον περιηγητή Λεόν Εζέ που ταξίδεψε στην περιοχή ο ναός πιθανώς ήταν κτισμένος πάνω στα ερείπια προγενέστερου αρχαίου ακαρνανικού ναού αφιερωμένου στον Αχελώο την κεντρική θεότητα των αρχαίων Οινιαδών.

Το 1816 στη μονή έζησαν δυο ηγούμενοι ονόματι Δανιήλ και Παΐσιος. Ο δεύτερος αναφέρεται ξανά και το 1821 μαζί με έναν ακόμη μοναχό ονόματι Ιωακείμ.

Η Παράδοση αναφέρει ότι η μονή διέθετε μεγάλη ακίνητη περιουσία και κτήματα από τα οποία παράγονταν κρασί και λάδι. Ενώ από την Παναγούλα στέλνονταν κατά την Επανάσταση τρόφιμα και πολεμοεφόδια στο πολιορκημένο Μεσολόγγι.

Το εκκλησάκι γιορτάζει τη γέννηση της Παναγίας κάθε έτος στις 8 Σεπτεμβρίου για αυτό και ονομάζεται Παναγούλα σε αντιδιαστολή με τον κυριότερο Ναό και επίσης σημαντικό άλλοτε μοναστήρι της Παναγίας της Ζωοδόχου Πηγής που βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Κατοχής στα όρια του σημερινού Άλσους.